YÜZEY ŞEKİLLERİ: Genel olarak Kuzeyde Deveci Dağları, Güneyde ise Çamlıbel Dağları bulunmaktadır.Bu dağlar arasında kalan vadi asıl yerleşim alanlarını oluşturmaktadır. Dağlar sıradağ şeklinde olup, üzerleri engebelidir.

  İKLİMİ: İlçemizde Karadeniz iklimi ile karasal iklim arası geçiş iklimi görülür.Yazlar sıcak, kışlar ise Karadeniz bölgesine göre soğuk geçmektedir. En sıcak aylar yaz aylarıdır. Ortalama sıcaklık 17-19 santigrad derece arasında değişmektedir. Kış mevsiminde ise sıcaklık ortalaması 0 santigrad derecenin altındadır.

  Yaz mevsiminde su kütlesi,karadan daha geç ısındığı için;denizler birer yüksek basınç, karalar ise alçak basınç sahası oluştururlar. Bu nedenle Karadeniz'den İç Anadolu'ya doğru rüzgarlar eser.İşte bu rüzgarlar ilçemizi etkilemektedir. Kuzeyden esen bu rüzgarlara karayel denilmektedir. Kış mevsiminde ise kuzey batı yönlü kış poyrazı ilçemizi etki altına alır.Bu poyraz kuru soğuklara neden olur.İlçede en fazla yağış kış ve ilk bahar mevsimlerinde görülür.

  AKARSULAR: En önemli akarsuyu Çekerek ırmağıdır. Yeşilırmağın bir kolu olup,Çamlıbel dağlarından doğmaktadır. Bu ırmak ilçe merkezinin kuzeyinde, doğudan batıya doğru akmaktadır. Düzensiz bir rejime sahiptir. Kar ve yağmur suları ile beslenir.Güneşlenmenin fazla, yaz mevsiminin kurak geçmesi ve sulamada kullanılması nedenleri ile akım düşmektedir. Sürekli akış gösteren bir diğer akarsuyu Özdere'dir.Güneyden kuzeye akarak Çekerek ırmağına karışmaktadır.

  TOPRAK DURUMU: İlçede kestane rengi topraklar, kireçsiz kahve rengi orman toprakları, alüvyal topraklar ve kalüvyal toprakların varlığı saptanmıştır. Alüvyal topraklar Çekerek ırmağı ve Özdere vadilerinde bulunur. Her tür tarıma elverişlidir. Kalüvyal topraklar ise yüzeysel akımlar ve yan dereciklerin kısa mesafeden taşıyarak, meylin azaldığı yerlerde depo ettikleri genç topraklardır.

  BİTKİ ÖRTÜSÜ: İlçede ortalama rakım 1050 metredir. Bitki örtüsünü yaz aylarında görülen kurak ile rakım  karakterize eder.Alüvyal topraklar tabii bitki türlerinin hepsine uygundur. Çekerek ırmağı ve Özdere etrafında sulu tarım yapılmaktadır. Orman içi ziraat alanlarında ise kuru tarım yapılır.Sulanabilen alanlarda genellikle şeker pancarı, tahıl ve bakliyat ekimi yapılmaktadır.
Ormanlıklarda ise saplı meşe, sapsız meşe, sarıçam ve çınar bulunmaktadır. Bunlardan başka ağaçcık ve çalı türleri olarak; bodur ardıç, kızılcık,böğürtlen ve yabani gül bulunur. Flora olarak da kekik, sütleğen vb. bulunmaktadır. Çekerek ırmağı ve özdere kıyılarında söğüt ve kavak bahçeleri oluşturulmuştur. Ayrıca köylerin bazıları köy koruları meydana getirmişlerdir.